kharif crops MPS : केंद्र सरकारने २०२६-२७ विपणन हंगामासाठी १४ प्रमुख खरीप पिकांच्या किमान आधारभूत किमतीत (MSP) वाढ केली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील आर्थिक व्यवहार विषयक मंत्रिमंडळ समितीने (CCEA) याला मंजुरी दिली. या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाला अधिक चांगला भाव मिळण्याची अपेक्षा आहे. विशेषतः महाराष्ट्रातील ज्वारी, मका, तूर आणि सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी हे महत्त्वाचे आहे.
सरकारने उत्पादन खर्चाच्या किमान दीडपट भाव देण्याचे धोरण कायम ठेवले आहे. काही पिकांमध्ये मार्जिन ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे. चला पाहूया या वर्षीच्या प्रमुख पिकांचे नवीन हमीभाव.
खरीप २०२६-२७ चे महत्त्वाचे MSP दर
| पीक | MSP २०२६-२७ (रुपये/क्विंटल) | मागील वर्षापेक्षा वाढ (रुपये) |
|---|---|---|
| ज्वारी (हायब्रिड) | ४०२३ | ३२४ |
| ज्वारी (मालदंडी) | ४०७३ | ३२४ |
| मका | २४१० | १० |
| तूर (अरहर) | ८४५० | ४५० |
| सोयाबीन (पिवळे) | ५७०८ | ३८० |
| तांदूळ (सामान्य) | २४४१ | ७२ |
| बाजरी | २९०० | १२५ |
| मूग | ८७८० | १२ |
| उडीद | ८२०० | ४०० |
ज्वारी: हायब्रिड ज्वारीचा भाव ४०२३ रुपये तर मालदंडीचा ४०७३ रुपये प्रति क्विंटल ठेवण्यात आला आहे. मागील वर्षापेक्षा ३२४ रुपयांची वाढ झाली आहे. दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांसाठी हे दिलासादायक आहे.
मका: मक्याचा हमीभाव २४१० रुपये प्रति क्विंटल आहे. वाढ फक्त १० रुपयांची आहे, पण उत्पादन खर्चावर ५६ टक्के मार्जिन मिळणार आहे.
तूर: तूरला ८४५० रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळणार आहे. मागील वर्षापेक्षा ४५० रुपयांची वाढ झाली आहे. दाल पिकांना प्रोत्साहन देण्यासाठी हा दर महत्त्वाचा आहे.
सोयाबीन: पिवळ्या सोयाबीनचा MSP ५७०८ रुपये प्रति क्विंटल ठरला आहे. ३८० रुपयांची वाढ झाली आहे. महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि कर्नाटकातील सोयाबीन उत्पादकांसाठी हा भाव फायदेशीर ठरू शकतो.
इतर प्रमुख पिकांचे दर
सूर्यफूल बियाण्याला सर्वाधिक वाढ (६२२ रुपये) मिळाली आहे. कापसाच्या मध्यम आणि लांब स्टेपलसाठीही ५५७ रुपयांची वाढ झाली आहे. भुईमुग, तीळ आणि कारळे यांसारख्या तेलबियांनाही चांगले दर मिळाले आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी काय फायदा?
- उत्पादन खर्चापेक्षा किमान ५० टक्के जास्त भाव मिळणार आहे.
- तूर, मूग आणि उडीद यांसारख्या डाळींच्या पिकांना प्रोत्साहन मिळेल.
- तेलबिया पिकांच्या लागवडीला चालना मिळेल, ज्यामुळे आयात कमी होण्यास मदत होईल.
- बाजारभाव कमी झाल्यास सरकार MSP वर खरेदी करून शेतकऱ्यांचे नुकसान टाळेल.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
MSP चा पूर्ण फायदा घेण्यासाठी शेतमाल चांगल्या दर्जाचा असावा. बाजार समित्यांमध्ये किंवा सरकारी खरेदी केंद्रात विक्री करताना नोंदणी आणि आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा. महाराष्ट्रात कृषी विभाग आणि बाजार समित्यांद्वारे खरेदीची व्यवस्था केली जाते. अद्ययावत माहितीसाठी स्थानिक कृषी अधिकारी किंवा शासकीय वेबसाइट तपासा.
सरकारचा हा निर्णय शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. ज्वारी, मका, तूर आणि सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांनी नवीन दर समजून घेऊन आपल्या विक्रीची योजना आखावी. योग्य नियोजनाने या हमीभावाचा पूर्ण लाभ घेता येईल.
