Cotton Market News 2026: कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी सध्याचा काळ अत्यंत संवेदनशील वळणावर आहे. एका बाजूला बाजारात कापूस विक्रीचा हंगाम जोरात आहे, तर दुसरीकडे जागतिक आणि देशांतर्गत घडामोडींमुळे दरांवर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. ‘कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडिया’ (CAI) चा नवा अहवाल आणि भारतीय कापूस महामंडळाचा (CCI) मोठा निर्णय, या दोन प्रमुख कारणांमुळे कापूस बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे.
शेतकऱ्यांनी आता कापूस विकला पाहिजे की साठवून ठेवावा? चला सविस्तर जाणून घेऊया.
कापूस उत्पादनाचा अंदाज वाढला: ३१७ लाख गाठींवर झेप
CAI ने जानेवारी २०२६ साठी कापूस उत्पादनाचा सुधारित अंदाज जाहीर केला असून त्यात मोठी वाढ करण्यात आली आहे.
- नवा अंदाज: यापूर्वीचा ३०९.५० लाख गाठींचा अंदाज आता वाढवून ३१७ लाख गाठी करण्यात आला आहे.
- राज्यानुसार वाढ: विशेषतः तेलंगणात ४.५० लाख आणि महाराष्ट्रात ३.०० लाख गाठींची वाढ अपेक्षित आहे.
- परिणाम: बाजारात कापसाची उपलब्धता वाढल्यामुळे दर स्थिर राहण्यास किंवा थोडे खाली येण्यास मदत होऊ शकते.
१९ जानेवारीपासून CCI ची कापूस विक्री सुरू
शेतकऱ्यांकडून हमीभावाने खरेदी केलेला कापूस आता भारतीय कापूस महामंडळ (CCI) खुल्या बाजारात विकणार आहे. १९ जानेवारी २०२६ पासून ही विक्री प्रक्रिया सुरू होत आहे.
- जेव्हा सीसीआय आपला स्टॉक बाजारात आणते, तेव्हा कापसाचा पुरवठा (Supply) मोठ्या प्रमाणात वाढतो.
- यामुळे खासगी व्यापाऱ्यांकडून कापसाची मागणी काही प्रमाणात कमी होऊन दरावर दबाव येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
मागणी घटली आणि आयातीचा ‘बोजा’ वाढला
बाजारातील गणिते बिघडण्याचे आणखी एक मुख्य कारण म्हणजे मागणीतील घट:
- कमी वापर: देशांतर्गत वापर गेल्या वर्षी ३१४ लाख गाठी होता, जो आता ३०५ लाख गाठींपर्यंत खाली येण्याचा अंदाज आहे.
- निर्यातीत घट: भारताची कापूस निर्यात १८ लाखांवरून १५ लाख गाठींपर्यंत घसरली आहे.
- विक्रमी आयात: देशात ५० लाख गाठींची विक्रमी आयात अपेक्षित आहे. जरी सरकारने १ जानेवारीपासून ११% आयात शुल्क लावले असले, तरी दर्जेदार कापसासाठी गिरण्यांनी आधीच बाहेरून कापूस मागवण्याचे सौदे पूर्ण केले आहेत.
शेतकऱ्यांनी काय करावे? तज्ज्ञांचा मोलाचा सल्ला
सध्याच्या गुंतागुंतीच्या स्थितीत शेतकऱ्यांनी खालील बाबी ध्यानात घ्याव्यात:
- घाबरून विक्री (Panic Selling) टाळा: बाजारात आवक वाढली तरी दरात अचानक मोठी कोसळ होण्याची शक्यता कमी आहे. त्यामुळे घाईत निर्णय घेऊ नका.
- टप्प्याटप्प्याने विक्री करा: कापूस सध्या ७,९०० ते ८,१०५ रुपयांच्या दरम्यान आहे. बाजाराचा कल बघून आपला माल टप्प्याटप्प्याने विक्रीसाठी बाहेर काढावा.
- CCI चे दर तपासा: सीसीआय किती रुपयांनी कापूस विकते, यावर व्यापाऱ्यांचे दर अवलंबून राहतील. सहसा सीसीआय बाजारभावाच्या खाली माल विकत नाही, ही शेतकऱ्यांसाठी जमेची बाजू आहे.
- हमीभावाचे कवच: जर भाव हमीभावापेक्षा (MSP) खाली आले, तर सरकार पुन्हा खरेदी केंद्र सुरू करेल, त्यामुळे मोठी नुकसान सोसावी लागणार नाही.
२०२६ च्या सुरुवातीला कापूस बाजारात पुरवठ्याची बाजू मजबूत दिसत असली तरी, जागतिक बाजारपेठेतील घडामोडींवर दराची दिशा ठरेल. शेतकऱ्यांनी बाजारभावाचे रोजचे अपडेट्स घेऊन आणि आपल्या गरजेनुसार नियोजन करूनच कापूस विक्रीचा निर्णय घ्यावा.
