Fertilizer online booking started : महाराष्ट्र सरकार आणि केंद्र शासनाच्या कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना खत खरेदी सुलभ आणि पारदर्शक करण्यासाठी एक महत्त्वाची पाऊल उचलली आहे. आजपासून राज्यातील निवडक ९ जिल्ह्यांमध्ये ‘फ्रेमवर्क फॉर फर्टिलायझर सेल’ (Framework for Fertilizer Sale – FFS) प्रणालीद्वारे ऑनलाइन खत बुकिंग आणि विक्री सुरू होत आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना घरबसल्या खताची उपलब्धता तपासता येईल, बुकिंग करता येईल आणि काळाबाजार, साठेबाजीसारख्या समस्यांना आळा बसेल.
यापूर्वी कोल्हापूर आणि छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यांमध्ये पायलट प्रकल्प यशस्वी झाल्यानंतर ही व्यवस्था आता आणखी जिल्ह्यांमध्ये विस्तारित करण्यात येत आहे. ठाणे जिल्ह्यात १५ ऑगस्टपासून सुरू झालेल्या या प्रणालीनंतर इतर जिल्ह्यांमध्येही अंमलबजावणी वेगाने होत आहे.
कोणत्या ९ जिल्ह्यांमध्ये ही सुविधा उपलब्ध होणार?
या प्रणालीत सध्या ठाणे, पालघर, नाशिक, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, अहिल्यानगर, लातूर आणि वाशिम यासारख्या जिल्ह्यांचा समावेश करण्यात आला आहे (अंतिम यादी स्थानिक कृषी कार्यालयाकडून पुष्टी करावी). या जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांना आता मोबाईल अॅप किंवा संबंधित डिजिटल माध्यमातून खत आरक्षित करता येईल.
ऑनलाइन खतविक्री कशी काम करेल?
शेतकऱ्यांना Google Play Store वरून ‘Framework for Fertilizer Sale’ अॅप डाउनलोड करावे लागेल. नोंदणीसाठी आधार क्रमांक किंवा फार्मर आयडी वापरता येईल. जमिनीचे क्षेत्रफळ, पीक प्रकार आणि गरजेनुसार प्रणाली स्वयंचलितपणे खताचे प्रमाण सुचवेल. जवळच्या अधिकृत खत विक्रेत्याकडील उपलब्ध साठा (लाइव्ह इन्व्हेंटरी) तपासून बुकिंग करता येईल.
बुकिंग पूर्ण झाल्यावर क्यूआर कोड आणि टोकन नंबर मिळेल. हा कोड २ ते ३ दिवस वैध राहतो. शेतकरी सोयीनुसार संबंधित दुकानात जाऊन क्यूआर कोड स्कॅन करून खत घेऊ शकतो. मोबाईल नसलेल्या शेतकऱ्यांसाठी सीएससी केंद्र, सहकारी संस्था किंवा स्थानिक कृषी कार्यालयातून मदत मिळू शकते.
शेतकऱ्यांना काय फायदे मिळणार?
- रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही आणि वेळेची बचत.
- खताची उपलब्धता घरबसल्या तपासता येते.
- काळाबाजार आणि जादा दराने विक्री रोखली जाते.
- जमिनीच्या क्षेत्रानुसार आणि पीक गरजेनुसार अचूक प्रमाणात खत मिळते, त्यामुळे अतिवापर टाळता येतो.
- संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल आणि पारदर्शक असल्याने सरकारी अनुदानित खत योग्य शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचते.
कृषी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सध्या या जिल्ह्यांमध्ये खताचा साठा पुरेसा आहे आणि कोणतीही टंचाई नाही. शेतकऱ्यांनी अडचण आल्यास स्थानिक तालुका कृषी अधिकारी किंवा गुणवत्ता नियंत्रण निरीक्षकांशी संपर्क साधावा.
ही डिजिटल क्रांती शेती क्षेत्रात मोठे बदल घडवून आणण्याची क्षमता ठेवते. शेतकऱ्यांनी अॅप डाउनलोड करून आजच नोंदणी करावी आणि हंगामासाठी आवश्यक खत वेळेवर आरक्षित करावे. अधिक माहितीसाठी जिल्हा कृषी विकास अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधा किंवा अधिकृत कृषी विभाग संकेतस्थळावर भेट द्या.
