देशातील कोट्यवधी गरीब आणि गरजू महिलांच्या जीवनात स्वच्छ इंधनाचा (Clean Fuel) प्रकाश आणण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या महत्त्वाकांक्षी ‘प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना’ (PMUY) अंतर्गत सरकारने एक मोठा आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या योजनेमुळे महिलांना मोफत एलपीजी (LPG) गॅस कनेक्शन मिळते आणि वर्षाला नऊ सिलिंडरवर प्रत्येकी ३०० रुपयांची सबसिडी मिळते. आता केंद्र सरकारने आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठी thêm २५ लाख अतिरिक्त एलपीजी जोडण्यांना (Additional LPG Connections) मंजुरी दिली आहे, जी योजनेच्या महिला लाभार्थ्यांसाठी नक्कीच आनंदाची आणि दिलासादायक बातमी आहे.
योजनेचा विस्तार आणि खर्चाची तरतूद
PMUjjwala केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे देशभरातील आणखी २५ लाख महिलांना उज्ज्वला योजनेचा लाभ मिळणार आहे. केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, प्रत्येक नवीन एलपीजी जोडणीसाठी २,०५० रुपये याप्रमाणे एकूण ५१२.५ कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे.
याव्यतिरिक्त, प्रत्येक १४.२ किलो वजनाच्या एलपीजी सिलिंडरच्या ९ रिफिलसाठी ३०० रुपये प्रति सिलिंडर दराने सबसिडी देण्यासाठी १६० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. अशा प्रकारे, नवीन २५ लाख जोडण्या आणि सबसिडीचा खर्च मिळून एकूण ६७६ कोटी रुपयांची आर्थिक तरतूद करण्यात आली आहे. या विस्ताराने देशभरातील उज्ज्वला लाभार्थ्यांची संख्या आता १०.५८ कोटींवर पोहोचणार आहे.
महिला सक्षमीकरणाच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल
नवरात्रीच्या शुभ मुहूर्तावर घेतलेला हा निर्णय महिला सक्षमीकरणाच्या (Women Empowerment) दिशेने एक मोठे आणि सकारात्मक पाऊल आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वतः ट्विट करून या निर्णयाबद्दल आपला आनंद व्यक्त केला. केंद्रीय मंत्र्यांनीही या योजनेमुळे महिलांचा सन्मान वाढेल आणि त्यांचे सक्षमीकरण अधिक मजबूत होईल, असे म्हटले आहे. स्वयंपाकासाठी पारंपरिक, धूर निर्माण करणाऱ्या इंधनाचा वापर टाळून महिलांचे आरोग्य आणि जीवनमान सुधारण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
पात्रता आणि अर्ज प्रक्रिया
ज्या गरीब महिलांकडे अद्याप गॅस कनेक्शन नाही आणि ज्या योजनेच्या अटी व शर्तींमध्ये बसतात, त्या या नवीन एलपीजी जोडणीसाठी अर्ज करू शकतील. अर्ज प्रक्रिया लवकरच सुरू होईल अशी अपेक्षा आहे.
इच्छूक महिलांनी अर्ज सुरू झाल्यावर कोणत्याही अडचणीशिवाय प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत. योजनेबद्दल अधिक आणि अचूक माहितीसाठी, लाभार्थ्यांनी PMUY च्या अधिकृत पोर्टल www.pmuy.gov.in ला भेट द्यावी किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल विपणन कंपन्यांच्या (Oil Marketing Companies – OMCs) त्यांच्या जवळच्या एलपीजी वितरकाशी (LPG Distributor) संपर्क साधावा.
एकंदरीत, केंद्र सरकारने उचललेले हे पाऊल देशातील गरीब महिलांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी आणि त्यांना स्वच्छ इंधनाचा लाभ मिळवून देऊन त्यांचा सन्मान वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल.