pashudhan vima yojana : महाराष्ट्रातील पशुपालकांसाठी आनंदाची बातमी आहे. राज्य शासनाने राष्ट्रीय पशुधन अभियानांतर्गत पशुधन विमा योजनेला मंजुरी दिली आहे. या योजनेमुळे दुधाळ गाय, म्हैस, बैल, रेडा, शेळी किंवा मेंढी यांचा अपघात, रोग किंवा नैसर्गिक आपत्तीमुळे मृत्यू झाल्यास आर्थिक नुकसान भरून निघेल. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे विमा हप्त्यावर सरकारकडून तब्बल ८५ टक्के अनुदान मिळणार आहे. लाभार्थ्याला फक्त १५ टक्के रक्कम भरावी लागेल.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये
या योजनेत प्रत्येक कुटुंबाला कमाल १० पशुधनासाठी अनुदानित विमा संरक्षण मिळू शकते. त्यापुढील जनावरांसाठी पूर्ण हप्ता स्वतः भरावा लागेल. विमा कालावधी एक, दोन किंवा तीन वर्षांसाठी निवडता येतो.
विमा संरक्षणाची मर्यादा:
- दुधाळ गाय आणि बैल – कमाल ७० हजार रुपये
- दुधाळ म्हैस आणि रेडा – कमाल ८० हजार रुपये
- शेळी आणि मेंढी – कमाल ७ हजार रुपये
विमा हप्ता कसा आहे?
विमा प्रीमियमचे दर निश्चित केले आहेत:
- एक वर्षासाठी – ४.३० टक्के
- दोन वर्षांसाठी – ७.५० टक्के
- तीन वर्षांसाठी – १०.५० टक्के
उदाहरणार्थ, ७० हजार रुपयांच्या गायीसाठी एक वर्षाचा विमा घेतल्यास एकूण हप्ता सुमारे ३,०१० रुपये येतो. त्यापैकी सरकार ८५ टक्के (सुमारे २,५५८ रुपये) भरेल आणि पशुपालकाला फक्त सुमारे ४५२ रुपये द्यावे लागतील. दोन किंवा तीन वर्षांसाठी हप्ता एकदाच भरून दीर्घकाळ संरक्षण घेता येते.
केंद्र शासन ६० टक्के आणि राज्य शासन ४० टक्के या प्रमाणात ८५ टक्के अनुदान वाटून घेणार आहे. विमा कंपनी म्हणून कृषि विमा कंपनी (एआयसी) ची निवड करण्यात आली आहे.
कोणते जनावरे आणि कोणत्या परिस्थितीत कव्हर?
देशी व संकरित दुधाळ गायी, म्हशी, बैल, रेडे, शेळ्या आणि मेंढ्या यांचा समावेश आहे. अपघात, साथीचे रोग, नैसर्गिक आपत्ती किंवा इतर कारणांमुळे मृत्यू झाल्यास दावा करता येतो. जनावराचा मृत्यू झाल्यानंतर ताबडतोब पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याला कळवावे आणि पंचनामा करून घ्यावा. दावा सामान्यतः १५ दिवसांत निकाली निघतो.
अर्ज कसा करावा आणि कागदपत्रे कोणती?
पशुपालकाचे आधार कार्ड, ओळखपत्र, बँक पासबुक, जनावराचा टॅग नंबर असलेला फोटो आणि नोंदणीकृत पशुवैद्यकीय व्यावसायिकाने दिलेले आरोग्य प्रमाणपत्र आवश्यक आहे. स्थानिक पशुसंवर्धन कार्यालय किंवा संबंधित विमा एजंट मार्फत अर्ज करता येतो.
ही योजना पशुपालकांना आर्थिक स्थैर्य देण्यासाठी आणि कर्जबाजारी होण्यापासून वाचवण्यासाठी आणली आहे. जनावरांवर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी हे विमा कवच खूप महत्त्वाचे ठरेल. अधिक माहितीसाठी जवळच्या पशुवैद्यकीय दवाखान्यात किंवा कृषी विभागाच्या कार्यालयात संपर्क साधा.
पशुधन विमा योजना आता उपलब्ध आहे. वेळीच विमा काढून आपल्या जनावरांचे आणि कुटुंबाचे भविष्य सुरक्षित करा.
